Жаңылыктар

Кыргыз-Түрк “Манас” университетинде Түркия Республикасынын Бишкектеги Элчилиги, Адам жана маданият кыймылы жана Бахрийе көркөм өнөр устаканалары менен биргеликте уюштурулган «Замандын чегинен ашкан мурас: Жибек жолу» аттуу эл аралык көргөзмө, панел жана мастер-класс программасы көп тараптуу катышуу менен өткөрүлдү. Иш-чара Жибек жолунун тарыхый, маданий жана көркөм мурасын дисциплиналар аралык алкакта карап чыгып, дипломатиялык өкүлдөрдү, окумуштууларды жана чыгармачыл чөйрөнү бириктирди. Иш-чара Жибек жолунун тарыхый, маданий жана көркөм мурасын дисциплиналар аралык алкакта карап чыгып, дипломатиялык өкүлдөрдү, академиктерди жана искусство чөйрөсүнүн өкүлдөрүн бириктирди.

Иш-чаранын ачылышына Түркия Республикасынын Кыргызстандагы элчиси Мекин Мустафа Кемал Өкем, Азербайжандын Кыргызстандагы элчиси Латиф Гандилов, Түндүк Кипр Түрк Республикасынын Бишкектеги өкүлү Тахир Осман Тахир, KTМУнун проректору, профессор Исмет Алтынташ, Өзбекстандын Элчилигинин кеңешчиси Бахтиёр Розбакиев, Түркмөнстандын Элчилигинин экинчи катчысы Бахаргүл Бердиева, ошондой эле TİKA Бишкек программалык координатору Мехмет Бодур жана Адам жана маданият кыймылынын искусство бөлүмүнүн башчысы жана долбоор координатору Мерьем Гүней менен катар аймактык дипломатиялык миссиялардын өкүлдөрү жана эл аралык уюмдардын жетекчилери катышты.

Жибек жолу мурасы искусство аркылуу кайрадан чечмеленди

Иш-чаранын көргөзмө бөлүгү КТМУнун Көркөм өнөр факультетиндеги Курманжан Датка атындагы көркөм галереяда ачылды. Көргөзмөдө Жибек жолунун тарых бою ар түрдүү цивилизациялардын ортосунда түзүлгөн көп катмарлуу байланыш тармагы заманбап жана салттуу көркөм формалар аркылуу кайрадан чечмеленди. Түркия баштаган Орто Азия, Жакынкы Чыгыш жана Түштүк Азиядан келген сүрөтчүлөрдүн катышуусу менен уюштурулган көргөзмө маданий туруктуулук жана эстетикалык ар түрдүүлүк жагынан өзгөчө мазмунду чагылдырды.

Долбоор Түркия Республикасынын Тышкы иштер министрлиги, Маданият жана туризм министрлиги, Түрк кызматташтык жана координация агенттиги (TİKA), Түрк аба жолдору, Түрк дүйнөсү муниципалитеттер бирлиги, Стамбул соода университети жана Мармара университетинин Түркият изилдөөлөр институту сыяктуу мекемелердин колдоосу менен ишке ашырылды.

Элчи Өкем: «“Манас” университети маданий мурастын алдыңкыларынын бири»

Элчи Өкем ачылыштагы сөзүндө Жибек жолу жөн гана соода жолу эмес, маданият менен искусствонун өз ара алмашуусуна мүмкүнчүлүк түзгөн цивилизациялык коридор экенин баса белгиледи.

Өкем KTMУнун бул мурасты бүгүнкү шарттарда кайра жаратууда алдыңкы мекемелердин бири экенин айтып, көргөзмөлөр тарыхый аң-сезимди тереңдеткен маанилүү курал экенин белгиледи.

Гандилов: «Түрктөр тарых бою цивилизациянын изин алып жүргөн»

Азербайжандын элчиси Гандилов өз сөзүндө түрк дүйнөсү тарыхый жактан кең аймакта күчтүү цивилизациялык из калтырганын белгилеп, искусство жана кол өнөрчүлүк тармагындагы эмгектери бул мурастын конкреттүү далили экенин айтты.

«Түрк дүйнөсүнүн эмгектери билим берүү процессинин ажырагыс бөлүгү»

KTMУнун проректору, профессор Исмет Алтынташ көргөзмөнүн билим берүү процесси менен түздөн-түз байланыштуу экенин белгилеп, түрк дүйнөсүнө таандык маданий эмгектерди студенттер менен тааныштыруу академиялык өнүгүүнүн маанилүү бөлүгү экенин айтты. Ал көргөзмө ар кайсы аймактардан келген сүрөтчүлөрдү бириктирип, жалпы маданий эс-тутум мейкиндигин түзгөнүн баса белгиледи.

Ал эми долбоордун координатору Мерьем Гүней аталган иш-чара Жибек жолу мурасы аркылуу жалпы цивилизациялык аң-сезимди бекемдөөнү жана эл аралык кызматташтык үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү түзүүнү максат кыларын билдирди.

41 сүрөтчүнүн көргөзмөгө көп тармактуу салымы

Маданиятты, искусствону, цивилизацияны жана соода жолдорун камтыган Жибек жолу көргөзмөсүндө Түркия, Кытай, Казакстан, Өзбекстан, Кыргызстан, Азербайжан, Афганистан, Пакистан, Иран жана Сириядан 41 сүрөтчүнүн эмгектери көрсөтүлдү. Каллиграфия, тезхип, миниатюра, эбру, керамика, жыгач оюу жана зер буюм дизайн сыяктуу ар түрдүү тармактарда даярдалган иштер Жибек жолунун маданий ар түрдүүлүгүн чагылдырган кеңири коллекцияны сунуштады.

Жибек жолунун көп кырдуу таасирлери академиялык өңүттө бааланды

Программанын академиялык бөлүгү Реторлуктун жыйындар залында өткөрүлгөн панелдик талкуу менен уланды. Фахри Солак модераторлук кылган панелде Жибек жолунун тарыхый, экономикалык жана маданий аспектилери тармактар аралык ыкма менен талкууланды.

Панелдин ачылышында сөз сүйлөгөн проректор, саясий и.к., доцент Алмаз Ибраев Жибек жолу өткөн аймактар өлкөлөрдүн өнүгүүсүндө стратегиялык роль ойногонун белгилеп, бул жол тарых бою илим менен маданияттын алмашуусуна да себепчи болгонун баса белгиледи. Ошондой эле панелде Алпаслан Ашык, Иляс Кемалоглу, Кубатбек Табалдиев, Мурат Өзкан жана Өмер Субашынын баяндамалары аркылуу Жибек жолунун түрдүү аймактардагы таасирлери тарыхый маалыматтардын негизинде талдоого алынды.

КТМУнун гуманитардык факультетинин деканы, профессор Алпаслан Ашык "Кыргызстандын Жибек жолундагы шаарлары" аттуу баяндамасында аймактын тарыхый жана маданий маанилүүлүгүнө токтолду. Мармара университетинин Түркият институтунун директору, профессор Иляс Кемалоглу болсо "Кара деңиздин түндүгүндө кесилишкен жолдор: Жибек жолунун саясий, маданий жана соода таасирлери" аттуу баяндамасында Жибек жолунун ар кайсы географиялардагы көп кырдуу таасирлерин талдады.

КТМУнун гуманитардык факультетинин тарых бөлүмүнүн окутуучусу, профессор Кубатбек Табалдиев "Археологиялык эстеликтер боюнча Кыргызстандын экономикасы" аттуу баяндамасында археологиялык табылгалардын негизинде аймактын экономикалык түзүлүшүн ачып берди. Орду университетинин окутуучусу, профессор Мурат Өзкан болсо "Жолдор, кербендер жана бийлик: 14-17-кылымдарда Түркстандагы саясат жана соода" аттуу баяндамасында тарыхый процесстеги соода жана саясий мамилелердин өз ара байланышын талдап берди.

Ататүрк университетинин гуманитардык факультетинин окутуучусу, профессор Өмер Субашы "Бишкектен Трабзон портуна чейинки Жибек жолу" аттуу баяндамасында Жибек жолунун тарыхтан бүгүнкү күнгө чейинки транспорттук жана соода тармактарындагы туруктуулукка көңүл бурду.

Практикалык семинарлар аркылуу маданий мурасты өткөрүп берүү

"Замандын чегинен ашкан мурас: Жибек жолу" иш-чараларынын алкагында көргөзмө жана панелден кийин КТМУнун Көркөм өнөр факультетинде студенттердин жана окутуучулардын катышуусунда устакана (workshop) программасы уюштурулду. Бул программа салттуу өнөр түрлөрүн практикалык түрдө өздөштүрүүгө мүмкүнчүлүк берди. Катышуучулар каллиграфия (хат), тезхип, эбру, калем иши, жыгач оюу жана седеп кагуу сыяктуу салттуу искусство тармактары менен жакындан таанышып, аларды өз колдору менен жасап көрүштү. Адистер ар бир өнөрдүн тарыхый тамыры, техникалык өзгөчөлүктөрү жана эстетикалык түшүнүгү тууралуу маалымат берип, көрсөтмөлүү усулдар менен процессти бекемдешти. Бул программа маданий мурастын муундан муунга өтүшүндө практикалык билим берүүнүн маанисин айкын көрсөттү.

"Жибек жолунун мурасын келечекке алып барабыз"

Башка программага байланыштуу иш-чарага катыша албай калган КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан Жибек жолу маданияттар аралык өз ара аракеттенүүнүн жана орток цивилизациянын эң күчтүү символдорунун бири экенин баса белгилеп, төмөнкүлөргө токтолду:

"Жибек жолу тарых бою түрдүү аймактарды бириктирип тим болбостон, билим, искусство жана ой-пикир жайылган улуу цивилизация коридору болгон. Бүгүн бул мурас тууралуу кайрадан ой жүгүртүү — бул жөн гана тарыхты эскерүү эмес, биздин жалпы келечегибизди куруу жоопкерчилиги. Кыргыз-Түрк «Манас» университети катары биз бул көп катмарлуу мурасты академиялык изилдөөлөр, маданий иш-чаралар жана эл аралык кызматташтык аркылуу жандандырып, кийинки муундарга өткөрүп берүүнү маанилүү деп эсептейбиз."

Иш-чаралардын соңунда Адам жана маданият кыймылы менен Бахрийе көркөм өнөр устаканалары делегациясы ректор Жейланды иш бөлмөсүндө зыярат кылып, иш-чаранын КТМУнун жетекчилигинде уюштурулганына ыраазычылыктарын билдиришти.