Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ev sahipliğinde, Türkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçiliği, İnsan ve Medeniyet Hareketi ve Bahriye Sanat Atölyeleri iş birliğiyle düzenlenen “Zamanını Aşan Miras: İpek Yolu” temalı uluslararası sergi, panel ve atölye programı, çok paydaşlı bir katılımla gerçekleştirildi. Etkinlik, İpek Yolu’nun tarihsel, kültürel ve sanatsal mirasını disiplinler arası bir çerçevede ele alarak diplomatik temsilcileri, akademisyenleri ve sanat çevrelerini bir araya getirdi. Programın açılışına, Türkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçisi Mekin Mustafa Kemal Ökem, Azerbaycan’ın Bişkek Büyükelçisi Latif Gandilov, KKTC Bişkek Temsilcisi Tahir Osman Tahir, KTMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmet Altıntaş, Özbekistan Büyükelçilik Müsteşarı Bahtiyor Rozbakiev, Türkmenistan Büyükelçilik İkinci Kâtibi Bahargül Berdieva, ile TİKA Bişkek Program Koordinatörü Mehmet Bodur ve İnsan ve Medeniyet Hareketi Sanat Birimi Başkanı ve Proje Koordinatörü Meryem Güney’in yanı sıra bölgesel diplomatik misyon temsilcileri ile uluslararası kurumların yetkilileri katıldı.
İpek Yolu mirası sanatla yeniden yorumlandı
Etkinliğin sergi ayağı, KTMÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Kurmancan Datka Sanat Galerisi’nde açıldı. Sergide, İpek Yolu’nun tarih boyunca farklı medeniyetler arasında kurduğu çok katmanlı etkileşim ağı, çağdaş ve geleneksel sanat formları üzerinden yeniden yorumlandı. Türkiye başta olmak üzere Orta Asya, Orta Doğu ve Güney Asya’dan sanatçıların katkı sunduğu sergi, kültürel süreklilik ve estetik çeşitlilik açısından dikkat çekici bir içerik sundu. Proje, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı, Türk Hava Yolları, Türk Dünyası Belediyeler Birliği, İstanbul Ticaret Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü gibi kurumların destekleriyle hayata geçirildi.
Büyükelçi Ökem: “Manas Üniversitesi kültürel mirasın öncülerinden biri”
Büyükelçi Ökem, açılışta yaptığı değerlendirmede, İpek Yolu’nun yalnızca bir ticaret hattı değil, kültür ve sanatın karşılıklı aktarımını mümkün kılan bir medeniyet koridoru olduğunu vurguladı. KTMÜ’nün bu mirasın günümüz koşullarında yeniden üretilmesinde öncü kurumlardan biri olduğunu belirten Ökem, sergilerin tarihsel farkındalığı derinleştiren önemli araçlar sunduğunu ifade etti.
Gandilov: “Türkler tarih boyunca medeniyetin izlerini taşıdı”
Azerbaycan Büyükelçisi Gandilov ise Türk dünyasının tarihsel olarak geniş bir coğrafyada güçlü medeniyet izleri bıraktığını belirterek, sanat ve zanaat alanındaki üretimlerin bu birikimin somut göstergeleri olduğunu dile getirdi.
“Türk dünyası eserleri eğitim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır”
KTMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmet Altıntaş, serginin eğitim süreciyle doğrudan ilişkili olduğunu belirterek, Türk dünyasına ait kültürel üretimlerin öğrencilerle buluşturulmasının akademik gelişimin önemli bir parçası olduğunu ifade etti. Serginin, farklı coğrafyalardan sanatçıları bir araya getirerek ortak bir kültürel hafıza alanı oluşturduğunu vurguladı. Proje Koordinatörü Meryem Güney ise etkinliğin, İpek Yolu mirası üzerinden ortak medeniyet bilincini güçlendirmeyi ve uluslararası iş birlikleri için yeni zeminler oluşturmayı hedeflediğini belirtti.
Sergiye 41 sanatçıdan çok disiplinli katkı
Kültür, sanat, medeniyet ve ticaret yollarını içinde barındıran İpek Yolu sergisinde Türkiye, Çin, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Afganistan, Pakistan, İran ve Suriye’den 41 sanatçının eserleri yer aldı. Hat, tezhip, minyatür, ebru, çini, ahşap oyma ve mücevher tasarımı gibi farklı disiplinlerde hazırlanan çalışmalar, İpek Yolu’nun kültürel çeşitliliğini yansıtan kapsamlı bir seçki sundu.
İpek Yolu’nun çok boyutlu etkileri akademik perspektifle değerlendirildi
Programın akademik ayağı, Rektörlük Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen panel ile devam etti. Moderatörlüğünü Fahri Solak’ın üstlendiği panelde, İpek Yolu’nun tarihsel, ekonomik ve kültürel boyutları disiplinler arası bir yaklaşımla ele alındı. Panelin açılışında söz alan Rektör Vekili Almaz İbrayev, İpek Yolu’nun geçtiği güzergâhların ülkelerin kalkınmasında stratejik rol oynadığını belirterek, bu hattın tarih boyunca bilim ve kültür transferine de aracılık ettiğini vurguladı. Panelde ayrıca Prof. Dr. Alpaslan Aşık, Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu, Prof. Dr. Kubatbek Tabaldiyev, Prof. Dr. Murat Özkan ve Prof. Dr. Ömer Subaşı tarafından sunulan bildiriler, İpek Yolu’nun farklı coğrafyalardaki etkilerini tarihsel veriler ışığında analiz etti. KTMÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Alpaslan Aşık, “Kırgızistan’ın İpek Yolu Şehirleri” başlıklı sunumunda bölgenin tarihsel ve kültürel önemine dikkat çekti. Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu ise “Karadeniz’in Kuzeyinde Kesişen Yollar: İpek Yolu’nun Siyasi, Kültürel ve Ticarî Etkileri” başlıklı konuşmasında, İpek Yolu’nun farklı coğrafyalardaki çok yönlü etkilerini değerlendirdi. KTMÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kubatbek Tabaldiyev, “Arkeolojik Eserlere Göre Kırgızistan Ekonomisi” başlıklı sunumunda arkeolojik bulgular ışığında bölgenin ekonomik yapısını ortaya koydu. Ordu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Özkan ise “Yollar, Kervanlar ve İktidar: 14-17. Yüzyıllarda Türkistan’da Siyaset ve Ticaret” başlıklı sunumunda, tarihsel süreçte ticaret ile siyasi ilişkiler arasındaki etkileşimi analiz etti. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Subaşı da “Bişkek’ten Trabzon Limanı’na İpek Yolu” başlıklı sunumunda, İpek Yolu’nun tarihsel süreçten günümüze uzanan ulaşım ve ticaret ağlarındaki sürekliliğine dikkat çekti.
Uygulamalı atölyelerle kültürel aktarım
“Zamanını Aşan Miras: İpek Yolu” etkinlikleri kapsamında sergi ve panelin ardından KTMÜ Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğrenci ve akademisyenlerin katılımıyla atölye (workshop) programı düzenlendi. Atölye programı, geleneksel sanatların uygulamalı olarak deneyimlenmesine imkân tanıdı. Atölye çalışmalarında katılımcılar hat, tezhip, ebru, kalem işi, ahşap oyma ve sedef kakma gibi geleneksel sanat dallarını yakından tanıma ve birebir uygulama imkânı buldu. Sanatçılar, her bir sanat dalının tarihsel arka planı, teknik incelikleri ve estetik anlayışı hakkında bilgi vererek, uygulamalı gösterimlerle süreci destekledi. Program, kültürel mirasın aktarımında uygulamalı eğitimin önemini ortaya koyan bir öğrenme ortamı sundu.
“İpek Yolu mirasını geleceğe taşıyoruz”
Başka bir program nedeniyle etkinliklere katılmayan KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan, İpek Yolu’nun kültürler arası etkileşimin ve ortak medeniyet birikiminin en güçlü simgelerinden biri olduğunu vurgulayarak, “İpek Yolu, tarih boyunca farklı coğrafyaları birbirine bağlayan bir hat olmanın ötesinde bilgi, sanat ve düşüncenin dolaşıma girdiği büyük bir medeniyet koridoru olmuştur. Bugün bu mirası yeniden düşünmek, sadece tarihsel bir hatırlama değil, ortak geleceğimizi inşa etme sorumluluğudur. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi olarak, bu çok katmanlı mirası akademik üretimle, kültürel etkinliklerle ve uluslararası iş birlikleriyle yaşatmayı ve gelecek kuşaklara aktarmayı önemsiyoruz.” ifadelerini kullandı. Etkinliklerin ardından İnsan ve Medeniyet Hareketi ile Bahriye Sanat Atölyeleri heyeti, Rektör Ceylan’ı makamında ziyaret ederek organizasyonun KTMÜ ev sahipliğinde gerçekleştirilmesinden duydukları memnuniyeti ifade etti.