Жаңылыктар

Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин Үзгүлтүксүз билим берүү борбору тарабынан уюштурулган семинарда Түркия менен Түрк дүйнөсүнүн ортосунда билим берүү тармагында акыркы 35 жылдагы кызматташтык жана келечекке багытталган биргелешкен иш мүмкүнчүлүктөрү каралды.

Семинарда КТМУнун гуманитардык факультетинин окутуучусу, доц. м.а. Сердар Дагыстан «Түркия менен Түрк дүйнөсүнүн ортосундагы билим берүү тармагындагы кызматташтыктын 35 жылы» аттуу баяндамасы менен катышуучуларга кайрылды. Дагыстан 1991-жылы Советтер Союзу тарагандан кийин Түркия менен түрк республикаларынын ортосунда башталган мамилелердин билим берүү тармагындагы өнүгүүсүн тарыхый алкакта карап чыкты.

Билим берүү тармагындагы кызматташтыктын тарыхый өнүгүшү

Түркия менен Түрк республикаларынын ортосундагы билим берүү байланыштарынын алгачкы жылдарына токтолгон Дагыстан, 1992-жылы башталган «Улуу студент» долбоорунун студенттердин алмашуу процессин өнүктүрүүдөгү маанисине көңүл бурду. Түркияда билим алган студенттердин алган билим жана тажрыйбаларын өз өлкөлөрүнө алып барып, ар түрдүү тармактарда кызмат кылуусу өлкөлөр ортосундагы мамилелердин чыңдалышына салым кошконун белгиледи.

Дагыстан Түркиянын билим берүү тармагындагы ишмердүүлүгүн ТИКА, Чет өлкөдөгү түрктөр жана тектеш коомдор башкармалыгы (YTB), Юнус Эмре институту жана Түркия Маариф вакыпы сыяктуу мекемелердин иштери аркылуу да баалады. Стипендиялык программалар, тил үйрөтүү, маданий өз ара аракеттенүү жана бүтүрүүчүлөр тармагы билим берүү кызматташтыгынын ар кандай багыттарын колдой турганын билдирди.

«Манас» университети — биргелешкен университет моделинин үлгүсү

Түркия менен Кыргызстандын ортосундагы билим берүү тармагындагы кызматташтыктын маанилүү үлгүлөрүнүн бири болгон Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин бул процесстеги ордуна да токтолгон Дагыстан, биргелешкен университет модели өлкөлөр ортосундагы билим берүү байланыштарынын туруктуу институционалдык түзүмгө ээ болушуна салым кошконун баса белгиледи.

Түркия менен Кыргызстандын академиялык потенциалын бир жерде бириктирген «Манас» университети окуу-тарбия иштеринен тышкары илимий изилдөө жана жарыялоо иштери аркылуу да эки өлкө ортосундагы академиялык мамилелердин өнүгүшүндө маанилүү ролду ойногонун белгиледи.

Түрк дүйнөсүндөгү академиялык кызматташтыктын келечеги

Семинарда Түрк университеттер билим берүү биримдиги (TÜRKÜNİB) жана Орхун алмашуу программасынын алкагында жүргүзүлүп жаткан иштер да күн тартибине чыкты. Дагыстан университеттер ортосундагы студенттердин жана окутуучулардын мобилдүүлүгүн (алмашуусун) арттыруу менен катар биргелешкен изилдөө долбоорлорун жана илимий басылмаларды өнүктүрүүнүн маанилүүлүгүнө көңүл бурду.

Түрк дүйнөсүндөгү университеттерде өндүрүлгөн илимий билимди башка өлкөлөрдөгү изилдөөчүлөргө тезирээк жеткирүү зарылдыгын белгилеген Дагыстан; санариптик жеткиликтүүлүк, биргелешкен маалымат базалары, университеттик китепканалар жана академиялык басылмалардын жайылтылышы боюнча ой бөлүштү.

Түркия менен Түрк дүйнөсүнүн ортосунда 35 жылдын ичинде маанилүү институционалдык байлык топтолгонун айткан Дагыстан, бул тажрыйбаны биргелешкен илимий иштер аркылуу чыңдоо керектигин баса белгиледи. Жаш изилдөөчүлөрдүн биргелешкен долбоорлорду иштеп чыгышы жана университеттер ортосундагы академиялык мамилелердин бекемделиши келечектеги билим берүү кызматташтыгынын өнүгүшүнө салым кошот деп кошумчалады.