Жаңылыктар

KТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан Чүй облусунда жайгашкан жана Батыш Түрк каганаты доорунда маанилүү саясий жана маданий борбор катары белгилүү болгон Жибек Жолунун багытындагы Ак-Бешим (Суяб) байыркы шаарынын казуу аянтына барып, жүргүзүлүп жаткан археологиялык иштер тууралуу маалымат алды.

Илимий байланыштар алкагында уюштурулган бул сапарда кыргыз-жапон археологиялык тобу тарабынан табылган жаңы табылгалар бааланды. VII–VIII кылымдарга таандык деп эсептелген жана буддисттик салтка тиешелүү болушу мүмкүн деп бааланган ибадаткана комплексине байланышкан калдыктар Борбор Азиянын маданий жана диний тарыхына багыт берүүчү маанилүү маалыматтарды камтый турганы белгиленди.

Ак-Бешим (Суяб) казуулары Борбор Азия тарыхына жаңы маалыматтарды кошууда

2026-жылдын май айына карата Шахристан-2 аймагында күчөтүлгөн казуу иштеринин жүрүшүндө кыштан курулган тепкич түзүлүштөрү, пандус системасы жана платформа калдыктары табылды. Археологдор табылган архитектуралык элементтер аймактагы буддисттик маданияттын жайылышы жана шаардык жашоонун түзүмдүк уюштурулушу жагынан олуттуу илимий далилдер экенин белгилешүүдө.

Казуу тобунун баалоосуна ылайык, алынган жаңы маалыматтар байыркы Суяб шаарынын соода борбору болуу менен катар ар кандай ишенимдер менен маданияттардын өз ара аракеттенүү аймагы катары да стратегиялык ролду аткарганын көрсөтөт. Казуулар Жибек Жолу боюндагы маанилүү шаарлардын бири болгон Суябдын көп катмарлуу тарыхый түзүлүшүн дагы да айкыныраак кылууга жана аймактын маданий мурасын эл аралык академиялык чөйрөлөрдө кайрадан баалоого салым кошууда.

Эл аралык академиялык кызматташтык бекемделүүдө

Казуу иштеринин Кыргызстандын тарабын Бакыт Аманбаева, ал эми жапон тарабын Казуя Ямаучи жетектейт. Кыргыз жана жапон окумуштууларынын биргелешкен изилдөөлөрү Борбор Азия археологиясына байланыштуу эл аралык академиялык кызматташтыктын бекемделишине да чоң мааниге ээ.

Казуу аянтын текшерүү учурунда ректор Алпаслан Жейлан тарыхый жана маданий мурастарды илимий ыкмалар менен изилдөө коомдордун жалпы эс тутумун сактоо үчүн өтө маанилүү экенин белгиледи. Университеттер өткөндү изилдеп, маданий мурастарды каттап жана адамзаттын жалпы тарыхына салым кошкон илимий борборлор экенине көңүл бурган ректор Жейлан, "Манас" университети аймактын тарыхый мурасын эл аралык академиялык изилдөөлөр аркылуу көрүнүктүү кылууну стратегиялык милдет катары карай турганын айтты.

Суяб — түрк дүйнөсүнүн жалпы тарыхый эс тутумунда маанилүү борбор

Тарых бою ар түрдүү цивилизациялардын кесилишкен түйүндөрүнүн бири болгон Суяб байыркы шаары Батыш Түрк каганаты мезгилинде саясий, соода жана маданий жактан маанилүү борборлордун бири катары кабыл алынат. Акыркы казууларда табылган материалдар аймактын көп маданияттуу түзүлүшүн жакшыраак түшүнүүгө салым кошору күтүлүүдө.