VI. Uluslararası Türk Dünyası İletişim ve Sanat Sempozyumu’nda yapay zekâ, gazetecilik, kültürel kimlik ve sanat alanındaki araştırmalar paylaşıldı. Sonuç bildirgesinde ortak haber doğrulama ağı kurulması ve dijital okuryazarlığın geliştirilmesi çağrısı yapıldı.
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinin (KTMÜ) ev sahipliğinde düzenlenen VI. Uluslararası Türk Dünyası İletişim ve Sanat Sempozyumu’nun bilimsel oturumları tamamlandı. Yedi ülkeden akademisyen ve araştırmacıları buluşturan sempozyumun 22–23 Ekim tarihlerindeki bilimsel programında, 24 oturumda 121 bildiriye yer verildi.
Yüz yüze ve çevrim içi gerçekleştirilen oturumlarda dijital teknolojilerin iletişim ve sanat üzerindeki etkileri; etik, hukuk, kültürel aktarım ve toplumsal sorumluluk boyutlarıyla değerlendirildi.
Yapay zekâ ve dezenformasyon gazeteciliğin geleceğiyle birlikte ele alındı
Bilimsel oturumlarda üretken yapay zekânın gazetecilik, reklamcılık ve tasarım süreçlerinde kullanımı ile bu uygulamaların güven, özgünlük ve mesleki sorumluluk bakımından doğurduğu sorunlar tartışıldı. Siyasal iletişimde deepfake içerikler, dezenformasyonun tespiti, haber doğrulama platformları ve kamu yayıncılığının dijital dönüşümü üzerine çalışmalar sunuldu.
Sosyal medyanın gençlerin kültürel kimlik oluşumundaki rolü, dijital platformların üniversitelerin kurumsal itibarına etkisi, mahremiyet farkındalığı ve iletişim öğrencilerinin algoritma bilgisi de araştırmaların konuları arasında yer aldı. Medya kuruluşlarının iş modelleri ve yerel basının dijitalleşme süreçleri ekonomik ve mesleki boyutlarıyla incelendi.
Kültürel mirasın dijital ortamda korunması ve aktarılması değerlendirildi
Cengiz Aytmatov’un eserlerindeki kültürel değerler, Manas, Dede Korkut ve Köroğlu destanlarının yapay zekâyla görselleştirilmesi ve geleneksel sanatların dijital medyada temsili üzerine araştırmalar paylaşıldı. Sunumlarda kültürel mirasın yeni iletişim araçlarıyla aktarılması kadar tarihsel bağlamının ve özgünlüğünün korunması üzerinde de duruldu.
Sinema alanındaki bildirilerde ses ve görüntü ilişkisi, edebî eserlerin uyarlamaları, belgesel gazeteciliği, ortak yapım olanakları ve sürdürülebilir film üretimi ele alındı. Müzik festivalleri, ağıt geleneği, el sanatları ve müzecilik üzerine çalışmalar ise kültürel üretimin farklı biçimlerini aynı bilimsel programda buluşturdu.
Kamu diplomasisi ve eğitimde ortak çalışma alanları gündeme geldi
Türk dünyasında kültürel ilişkiler, ilişkisel kamu diplomasisi, iklim iletişimi ve ülke imajı üzerine sunumlar gerçekleştirildi. Ortak alfabe tartışmalarının medyadaki temsili ve ortak dijital iletişim terimleri sözlüğü önerisi, iletişim alanında bilgi paylaşımını kolaylaştırabilecek çalışmalar arasında değerlendirildi.
Kültürlerarası iletişim, çeviri, göç deneyimlerinin medyada temsili ve sanal gerçekliğin eğitimde kullanımı üzerine bildiriler de sunuldu. Bu çalışmalar, iletişim ve sanat araştırmalarının dil, eğitim ve teknolojiyle kesişen yönlerini ortaya koydu.
Sonuç bildirgesinde ortak doğrulama ağı ve dijital okuryazarlık çağrısı
Sempozyumun sonuç bildirgesinde, dezenformasyon ve deepfake içeriklere karşı Türk dünyası ülkeleri arasında ortak bir haber doğrulama ve bilgi paylaşım ağı kurulmasına yönelik çalışmalar yapılması önerildi. Ortak dijital iletişim terimleri sözlüğünün üniversiteler arası bir çalışma grubuyla geliştirilmesi, medya, dijital ve yapay zekâ okuryazarlığının farklı eğitim kademelerinde desteklenmesi gerektiği belirtildi.
Yapay zekânın gazetecilik, reklam ve sanat üretiminde kullanımına ilişkin etik ilkelerin ortak bir akademik çerçevede tartışılması da öneriler arasında yer aldı. Bildirgede ayrıca yerel basının dijital dönüşümünün desteklenmesi, medya kuruluşlarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin izlenmesi ve Türk dünyası sinemasında ortak yapımların, festival ağlarının ve sürdürülebilir üretim uygulamalarının güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu.